In dit derde artikel van de serie wil ik mijn beloofde uiteenzetting van de misvatte interpretatie van de volkssoevereiniteit (vs) inleiden aan de hand van het werk van twee filosofen die wereldwijd het meeste invloed hebben uitgeoefend op de (ook wat mij persoonlijk betreft) steeds evoluerende problematiek van die soevereiniteit, namelijk John Locke’s ‘Twee Verhandelingen over de Overheid’ uit 1690 en Jean Jacques Rousseau’s ‘Van het Sociaal Contract’ uit 1762. Alle visies met betrekking tot de volkssoevereiniteit die daarna vertoond zijn, kunnen beschouwd worden als reacties op de opvattingen die door Locke en Rousseau in vermelde werken zijn geuit.
Voor beiden gold met betrekking tot het idee van de vrijheid en gelijkheid van ieder mens en ten aanzien van het sociaal-politiek gebeuren dat eigenschappen die onder de mensen ongelijkheid veroorzaken zoals sociale klasse, sekse, ras, godsdienst en dergelijke niet in de eerste plaats mochten gelden zoals dat vroeger wel het geval was. Ook waren de zelfwerkzaamheid en -verantwoordelijkheid van elke mens voor beiden essentiële levensbeginselen. Terwijl voor Locke de burger soeverein was en de hoogste macht in het land bij de meerderheid van de burgers berustte, lag dat voor Rousseau bij het volk als geheel.
Het grote verschil tussen hun visies lag in hun praktische uitwerking van de volkssoevereiniteit. Terwijl die voor Locke in het parlement als de stem van het volk belichaamt dient te worden, was voor Rousseau elke vorm van overheid een gruwel, de bron van alle onrechtvaardigheid. Zijn ideaal voor de uitwerking van de volkssoevereiniteit was het algeheel regeren van het volk middels regelmatige volksvergaderingen ter vastlegging en uitvoering van haar algemene wil, die hij zodanig had uitgewerkt dat alle leden van de gemeenschap al hun rechten overdragen aan de volkssoevereiniteit, die door hem beschouwd werd als de vertegenwoordiger van die algemene wil. Die opvatting bleek later de adder in het gras van Rousseau’s visie te zijn.
Ut het historische debat tussen die twee visies is die van Locke vooral als de duidelijke winnaar gekomen, als blijkt dat die van Rousseau steeds door zowel linkse als rechtse ideologen wordt omarmd, waarbij de ‘algemene wil’ zodanig verminkt verder wordt uitgewerkt, dat de rechten van het volk, met gebruikmaking van al de tactieken uit ‘De Vorst’ van Machiavelli, geüsurpeerd worden en het volk, of wel met dictaturen van een minderheid over de meerderheid of zelfs met absolute macht, zo onder dwang gehouden wordt dat de gevoelsmens Rousseau daardoor in zijn graf moet liggen te gruwen nu zijn democratische idealen met behulp van zijn eigen visie zo verkracht werden en nog worden.
Ook Locke’s overwinning is niet zonder schade behaald, alhoewel die niet door zijn leer is veroorzaakt maar eerder het gevolg is van de misvatte interpretatie die de meeste aanhangers van die visie (zoals bijvoorbeeld dus de meerderheid van de politieke elite in Nederland en ‘dientengevolge’ bij onze eilanden) aan de volkssoevereiniteit hebben gegeven. Terwijl ik in het volgende artikel meer in concreto zal stilstaan bij die misvatte interpretatie, wil ik ter afronding van dit artikel verwijzen naar de betwistbaar grootste Nederlandse staatsman en -geleerde Johan Rudolf Thorbecke, die de volkssoevereiniteit heeft aangeduid als ‘de beweegoorzaak van onze vormdriftige tijd die de beste mogelijkheden biedt om de burger tot zelfwerkzaamheid te stimuleren, vanuit het besef dat hij mederegeert zonder welk besef de Staat niet op nationale kracht berust’. Desondanks is, zoals bekend uit opiniepeilingen van de laatste tientallen jaren, gebleken dat evenals bij ons ook in Nederland een aanzienlijk gedeelte van het volk groot gebrek aan vertrouwen heeft in het functioneren van hun democratie, dus ook in de fundering van die nationale kracht in hun land.

Elco Rosario, Sint Maarten

ADletters logo


Wilt u op ruim 8.000 kilometer van Nederland Nederlandse ochtend-krant bij het ontbijt niet missen? Lees dan de Caribische editie van DE TELEGRAAF
Telegraaf

Het ANTILLIAANS DAGBLAD is de enige lokale Nederlandstalige ochtendkrant van Curaçao, Bonaire, Aruba en Sint Maarten.

antdagblad-logo


Abonnee worden of voor meer informatie over losse verkoop en advertentiemogelijkheden: E-mail of fax: Naam, voorletter(s), straatnaam, huisnummer, telefoon en aanvangsdatum. Abonnementsprijs* is Naf 25,50 incl. OB (abonneren is alleen mogelijk op Curaçao).